Hakkımızda
UNESCO Dünya Miras Sözleşmesine 1983 yılında taraf olan ülkemiz, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğu altında yürüttüğü çalışmalar sonucunda bugüne kadar Dünya Miras Listesine Ülkemiz sınırları içindeki dokuz yeri kayıt ettirmiştir. Bu yerlerden biri de 9.12.1988 tarih ve 485 sıra numaralı Pamukkale Örenyeridir.
Hierapolis I. Derece Arkeolojik ve Doğal Sit Alanı, gerek tarihi ve gerekse doğal özellikleriyle zengin bir kültür mirasına sahiptir. Uygarlığın beşiği olarak çok zengin bir kültürel ve tarihi mirasa sahip olan ülkemizin bu zenginliği, eşsiz doğal güzelliklerle de desteklenmektedir.
2872 Sayılı Çevre Kanununun 9. maddesi “Bakanlar Kurulu, ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemi olan çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı alanları, tabii güzelliklerin ileriki nesillere ulaşmasını emniyet altına almak üzere gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan etmeye, bu alanlarda uygulanacak koruma ve kullanma esasları ile plan ve projelerin hangi bakanlıkça hazırlanıp yürütüleceğini belirlemeye yetkilidir” hükmünü getirmektedir. Bu doğrultusunda Pamukkale, 22.10.1990 tarihli Bakanlar Kurulu kararnamesine göre Özel Koruma Altındaki Alan olarak ilan edilmiştir. Toplam alanlı 44 km2 olan Pamukkale Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde Develi, Karahayıt, Pamukkale, Yeniköy ve Akköy olmak üzere toplam 5 yerleşim yeri bulunmaktadır. Ö.Ç.K sınırları içerisinde yer alan 1. Derece Arkeolojik ve Doğal sit alanı Pamukkale Ören yerinin büyüklüğü 1100 hektardır.
Hierapolis/Pamukkale Aralık 1987 tarihinde Dünya Kültür Mirası Listesi’ne dahil edilmesi için önerilirken, ICOMOS Sit Alanı’nın iki özelliğini, öneriyi desteklemesi için toplantı kriterleri III ve IV olarak değerlendirme sürecinde dikkate alınmıştır. Önerinin göze çarpan bu iki öğesi şunlardır;
►Olağanüstü doğal özelliklere sahip bir alan üzerinde kurulmuş, ender rastlanan Greko-Roman bir termal tesis örneği
Sebep: ‘Suların tedavi edici (terapötik) erdemleri çok büyük sıcak su havuzları ve yüzme havuzlarını içeren birçok termal tesiste kullanılmıştır. Yerel kültürlerle ilgili geliştirilen dinsel uygulamalar Hidroterapi’ye eşlik etmiştir. Çeşitli Chtonian tanrılarını içeren Apollo tapınağı, zehirli dumanların çıktığı bir yarık üzerine dikilmiştir. Tarihi, Severus zamanına kadar uzanan tiyatro, bir ayin sürecini ve Efesli Artemis’e kurban edilişi gösteren takdire değer bir frizle dekore edilmiştir. 2 kilometreden fazla yayılan Mezarlık (Necropolis), Greko-Roman döneminin cenaze uygulamalarının geniş bir panoramasıdır.’
►Katedral, vaftizlik ve kiliseler grubu ile erken Hıristiyan mimarisine önemli bir örnek
Sebep: ‘Şehrin kuzeybatı duvarlarının dışında yer alan en önemli anıt, St. Philip Şehitliğidir (martyrium). Anıtsal bir merdivenin en üstünde, binanın sekizgen planı hünerli uzaysal organizasyonu nedeniyle dikkate değer. Merkez sekizgenden etrafa yayılan küçük kiliseler, çokgen (poligonal) koridorlar ve üçgen şeklinde odalar revaklar ile sınırlanmış dikdörtgen hücreler tarafından daire içine alınan bir kare yapıda toplanır.’
Sebep: ‘Suların tedavi edici (terapötik) erdemleri çok büyük sıcak su havuzları ve yüzme havuzlarını içeren birçok termal tesiste kullanılmıştır. Yerel kültürlerle ilgili geliştirilen dinsel uygulamalar Hidroterapi’ye eşlik etmiştir. Çeşitli Chtonian tanrılarını içeren Apollo tapınağı, zehirli dumanların çıktığı bir yarık üzerine dikilmiştir. Tarihi, Severus zamanına kadar uzanan tiyatro, bir ayin sürecini ve Efesli Artemis’e kurban edilişi gösteren takdire değer bir frizle dekore edilmiştir. 2 kilometreden fazla yayılan Mezarlık (Necropolis), Greko-Roman döneminin cenaze uygulamalarının geniş bir panoramasıdır.’
►Katedral, vaftizlik ve kiliseler grubu ile erken Hıristiyan mimarisine önemli bir örnek
Sebep: ‘Şehrin kuzeybatı duvarlarının dışında yer alan en önemli anıt, St. Philip Şehitliğidir (martyrium). Anıtsal bir merdivenin en üstünde, binanın sekizgen planı hünerli uzaysal organizasyonu nedeniyle dikkate değer. Merkez sekizgenden etrafa yayılan küçük kiliseler, çokgen (poligonal) koridorlar ve üçgen şeklinde odalar revaklar ile sınırlanmış dikdörtgen hücreler tarafından daire içine alınan bir kare yapıda toplanır.’
Özel Önemler
Bir doğa harikası Sit Alanı
Jeolojik oluşumlar ve sıcak su kaynakları; traverten oluşumları; Sit Alanı ve Sit Alanı’ndan manzaralar; eski şehrin ortamı ve onun dağlar ve nehir vadisiyle ilişkileri.
Antik bir sağlık şehri
Kutsal kaynaklar ve çeşmeler (Plutonium ve Nymphaeum), ve Sit Alanı’ndaki su yönetimi tarihi; kamu binaları; tıbbi ve manevi değerleriyle dinlenme yeri olarak sağlık merkezi; şehrin ekonomik yaşamı (tekstil ve taş ocakları)
Anıtlar, ayrı ayrı ve birlikte
Dikkate değer heykelcilik programı ile tiyatro; fevkalade geniş ve etkileyici hamam yapıları (Hamam havuzları, borular, mozaikler ve duvar resimleri); sütunlu cadde; Nymphaeum ve diğer çeşmeler; kapılar ve duvarlar; kiliseler.
Gömülme ve öbür dünya (yaşam sonrası)
Bir gömülme yeri olarak Hierapolis; benzersiz büyüklüğü ile korunmuş mezarlık (necropolis); mezar anıtların kalite ve çeşitliliği; insanlık hikayesini yeniden ele geçirme potansiyeli (cenaze yazıtlarından ve anatomik kalıntılardan).
Bir Hıristiyan/Bizans Şehri (hac Merkezi)
Kilise kalıntıları, ve kiliseye dönüştürülen binalar; ‘Martyrium’un (şehitlik) fevkalade tasarımı; St Phillip Martyrium’u ile birliği ve Asya’nın Yedi Kilisesi’ne yakınlığı; mezarlık alanındaki (necropolis) Hıristiyan definleri. Saint Philip Şehitliği (Martyrion) ile Hıristiyanlar için hac merkezidir.
Sit Alanı’nın dramatik yıkımı
Depremle ve düşen taşların gösterdiği çöküş; şehrin terk edilişi; binaların içinde ve çevresinde travertenlerin oluşumu.
Dikkate Değer Jeolojik oluşumlar
Kayaların ve yeryüzü suyunun oluşumu; bunun özellikleri (mineral içeriği ve taşlaşmaya eğilimi).
Helenistik şehir
Şehrin kuruluş planı; ilk tapınak, ve ilk tiyatro( henüz kazılmamış)
Roma şehri
Gelişmiş şehrin planı; çok sayıda kamu binası, tapınaklar ve hamam yapıları; mezarlık (necropolis); geç Roma savunmaları.
Bizans şehri
Kiliseler, ‘Martyrium’(şehitlik), duvarlar ve şehrin yıkımı.
Şehirden sonra
Sit Alanı’nın sonraki tarihi; depremler ve ‘terk ediliş’; Selçuklu Kale’si ve hamamların kervansaray olarak kullanılışı; sulamanın devam etmesi ve yerel kasaba ile etrafındaki kır alanına su tedariki.