Her derde deva sulari ve essiz travertenleri ile bir mucizeyi çagristiran Pamukkale tarihten bugüne kadar pek çok efsaneyi de beraberinde getirmistir. Tanrilarin diyari olarak tarihte adlandirilan Hierapolis, inanisa göre pek çok tanrinin savasina ve entrikalarina sahne olmustur. Termal sularinin sifa verici özelligi ile de tanriçalarin güzellesmek için en vazgeçilmezi olduguna rivayet edilmektedir.
Efsaneler
Apollon – Marysyas Grubu
Eserin orijinali Helenistik dönemde yapılmıştır. Roma Dönemi’ne ait Marsyas repliklerinden de anşılacağı gibi, bu iki eserin bir grup olarak yapıldığı bugün kesin olarak saptanmıştır. Kabartmada Marsyas kollarını kaldırarak ellerinden bir çam ağacına bağlanmıştır. Marsyas’ın karşısında ise bir Iskitli diz çökmüş, büyük bir taş üzerinde bıçağını bilemektedir. Bu sırada da başını kaldırıp karşısında duran Marsyas’a bakmaktadır. Bu olayı arkada tanrı Apollon izlemektedir.
Mitolojiye göre; Marsyas tanrı Apollon ile müzik yarışmasına girme cürretini gösterir. Yarışta en iyi müziği Apollon yapmıs ve Marsyas’ı yenmiştir. Neticede tanrı Apollon ile müzik yarışmasına girme gibi ölçüsüz davranışından dolayı Marsyas’ın derisi yüzülecektir. Bu görev için bir İskitli bulunur.
Eserin orijinali I.Ö. III. yüzyılda yapılmıştır. Kabartmanin devaminda Apollon’a Marsyas’i yendikten sonra defne (Delphinios) ile iki Nimphe tarafindan taci giydirilir. Apollon elinde zafer palmiyesi tutmakta, serefe içki içerek olayi ve basarisini kutlamaktadir.
Apollon ve Artemis’in Dogusu
Apollon ve Artemis, Leto ile Zeus’un çocuklaridir. Bu iki tanri daha çok Anadolu kökenli olduklari için Anadolu’da tapinim görmüslerdir. Apollon ve Artemis, Truva savaslarinda da Anadolu tarafini tutmuslardir.
Mitolojiye göre Zeus’tan gebe kalan Leto, Zeus’un karisi Hera’dan korktugu için Apollon’u Delos adasinda dogurur. Yaygin olan efsaneye göre Leto Artemis’i Izmir yakinlarindaki Klaros’ta dogurmus ve orada saklamistir. Onun için Artemis Efes’te bas tanriça olarak tapinim görmüstür. Apollon’un ise Likya bölgesinde Patara’da dogdugu ve büyüdügü daha yaygindir. Kabartmada Leto, Apollon’u dogurmak için yataga uzanmistir. Hizmetçiler dogum için yardim etmektedirler. Artemis’in dogumunda ise genç kizlar (Horai) ellerinde lavanta çiçekleri ve afyon kozalari ile kutsal dogum olayini izlemektedir.
Herakles – Antaios Mücadelesi
Antaios Denizler Tanrisi Poseidon ve toprak ana Gaia’dan dogma bir devdir. Antaios Makedonya’daki devler savasina katilmistir. Mitolojiye göre Antaios’u yere sermek olanaksizdir. Her yere düstügünde toprak ana Gaia’dan güç alarak dogrulur ve kalkar. Herakles bu yüzden Antaios’u tutup sirtlar ve baska bir ülkeye götürerek öldürür.
Niobidler Efsanesi
Niobe Efsanesi Anadolu’ya özgüdür. Niobe babasinin kral oldugu Sipylos (Manisa) dagi yöresinde dogmustur. Tanriça Leto ile birlikte büyümüs, onunla arkadaslik etmistir. Thebai Krali Amphion ile evlenmis alti kiz alti erkek olmak üzere on iki çocuk dogurmustur.
Efsane, Niobe’nin çok çocuklu olmasindan kaynaklanir. Niobe kendisini tanriça Leto ile bir tutmus, tanriçanin iki çocugu var bende ise bir düzine diye gururlanmistir. Anneleri Leto’nun olaya çok üzüldügünü gören Apollon ve Artemis Niobe’ye çok kizmislardir. Oklariyla Niobe’nin bütün çocuklarini öldürmüslerdir. Çocuklarini kaybetmenin üzüntüsüyle Niobe tas kesilmistir.
Efsane, Manisa yöresinde bugün hala yasamaktadir. Burada kadin yüzü seklinde bir kaya vardir ve göz seklinde iki oyugundan sular sizar.
Hades’in Persephone’yi Kaçirmasi
Persephone, Zeus ile Demeter’in kızıdir. Mitolojiye göre Persephone bir gün kirlarda çiçek toplarken, aniden toprak yarilir. Arabasiyla çikan tanri Hades, kizi yakalayip yer altina kaçirir. Demeter kizi Persephone’yi her yerde arar ama bulamaz. Sonunda her seyi gören Günes Tanrisi Helios, Persephone’nin bulundugu yeri Demeter’e gösterir. Yeraltina kaçirilan Persephone yüzünden kitliklar baslamis, topragin bereketi kalmamis, mevsimler hep kis olmustur. Persephone Hades’in kendisine verdigi nar meyvesini yemis ve büyü ile tanriya baglanmistir. Bu olay üzerine bas tanri Zeus araya girerek yilin yarisi, yani çiçek açma ve meyve zamanlarinda yer üstünde Demeter’in yaninda kalmasini saglamistir. Persephone yilin diger yarisini ise kocasi Hades’in yaninda geçirecektir. Mevsimlerin olusmasi ile Hades’in Persphone’yi kaçirmasi arasinda bu mitoloji ile baglanti kurulmustur.

